گزارش از زهرا رضازاده
در حالی که تابستان به روزهای اوج گرمای خود رسیده، کمبود شدید منابع آب در اردبیل زندگی کشاورزان و مردم استان را تحتالشعاع قرار داده است. مسئولان میگویند اگر الگوی مصرف اصلاح نشود، بحران آب به نقطه بازگشتناپذیر خواهد رسید.
با گذر از جادههای روستایی اردبیل، شیارهای خشک زمین و زمینهای ترکخورده بیش از هر زمان دیگری خودنمایی میکنند.
کمبود بارشهای فصلی و گرمای کمسابقه تابستان امسال موجب شده تا سطح آبهای زیرزمینی استان به شکل نگرانکنندهای کاهش یابد.
بسیاری از کشاورزان منطقه در گفتوگو با خبرنگار ما از خشک شدن چاهها، بیحاصل ماندن زمینها و خسارات سنگین اقتصادی گلایه دارند.
محمود حسنی، کشاورز اهل منطقه فیروزآباد اردبیل، میگوید: چاه آب مزرعه ما از خرداد خشک شد. حتی با خرید آب از تانکرها هم فقط میتوانیم درختها را زنده نگه داریم. از کشت محصولات زراعی مثل سیبزمینی، لوبیا و عدس عملاً صرفنظر کردیم چون بازدهی نخواهد داشت.
علی حیدری اناری مدیرعامل شرکت آب منطقهای اردبیل، در گفتوگو با خبرنگار ما ضمن تأیید کاهش شدید ذخایر آبی استان گفت: متأسفانه امسال با کاهش حجم آبی مواجهیم.
وی در پاسخ به این سؤال که آیا برنامهای برای حل بحران آب در کوتاهمدت وجود دارد، اظهار داشت: برنامه فوری، مدیریت مصرف است. در حال حاضر اولویت تأمین آب شرب مردم است و بعد از آن، در حد توان برای کشاورزی آبرسانی میشود. حفر چاههای جدید به دلیل افت شدید سطح آب زیرزمینی ممنوع شده و برداشت غیرمجاز از چاهها با حکم قضایی مسدود میشود.
اما بحران آب تنها گریبانگیر کشاورزی نیست. اداره آب و فاضلاب استان نیز اعلام کرده است که در چندین شهر و روستا، برنامه زمانبندی شده قطع آب در ساعات غیرپیک اجرا خواهد شد تا امکان مدیریت منابع موجود فراهم شود.
از سوی دیگر، کارشناسان محیطزیست معتقدند تغییرات اقلیمی و مدیریت ناکارآمد منابع آب در دهههای گذشته دلیل اصلی این بحران است.
استاد منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی، در گفتوگویی تاکید کرد: مدیریت سنتی آب در کشاورزی و نبود الگوهای نوین آبیاری، بزرگترین آسیب را به منابع آبی استان زده است. اگر همین امروز به سمت کشت محصولات کممصرف و روشهای نوین آبیاری نرویم، کشاورزی اردبیل طی ده سال آینده به نابودی کامل نزدیک خواهد شد.
در حالی که کشاورزان، دامداران و مردم استان روزهای سختی را سپری میکنند، همه نگاهها به تصمیمات دولت برای اصلاح الگوی مصرف، تخصیص اعتبارات جبرانی، و تسریع در اجرای طرحهای آبخیزداری و احیای منابع زیرزمینی دوخته شده است. اما تجربههای گذشته نشان میدهد که بدون عزم جدی برای تغییر روشهای مصرف آب و جلوگیری از حفر چاههای غیرمجاز، حتی بارشهای مناسب هم نمیتوانند بحران آب اردبیل را برای همیشه حل کنند.
