گزارش: اکبر رضازاده
تحلیل وضعیت زیرساختهای ورزشی شمالغرب ایران در سایه طرح جامع ورزش ملی
خلاصه اجرایی
ورزشگاه علی دایی اردبیل، که به افتخار برجستهترین مهاجم تاریخ فوتبال ایران نامگذاری شد، پس از ۱۶ سال با تعطیلی و رکود مواجه است. این وضعیت، پرسشهایی جدی درباره مدیریت زیرساختهای ورزشی در ایران ایجاد میکند. در مقابل، استانهای همجوار، تبریز و زنجان، در آستانه کلنگزنی و افتتاح ورزشگاههای جدید ۱۵ هزار نفری هستند.
وضعیت فعلی ورزشگاه علی دایی: برای بازسازی و مرمت آن نیازمند اختصاص اعتبار هستیم. درد ورزشگاه علی دایی با جذب اعتبار ۱۰۰ میلیارد تومان درمان نمیشود و این مبلغ نیز صرف موارد ذکر شده مدیرکل میشود و به مرور زمان و با تعلل در به بهرهبرداری رساندن آن دوباره مستهلک شده و نیازمند دوباره و چندباره کاری پیدا میکند.
اطلاعات کلیدی در یک نگاه
ورزشگاه علی دایی
غیرفعال
شهر:
اردبیل
ظرفیت:
۲۰,۰۰۰ نفر
چالش اصلی:
عدم بهرهبرداری پایدار
وضعیت:
نیازمند بازسازی
ورزشگاه تبریز
آستانه کلنگزنی
شهر:
تبریز
ظرفیت:
۱۵,۰۰۰ نفر
چالش اصلی:
تضمین مدیریت
وضعیت:
در انتظار کلنگزنی
ورزشگاه زیتون
آستانه افتتاح
شهر:
زنجان
ظرفیت:
۱۵,۰۰۰ نفر
چالش اصلی:
تداوم نگهداری
وضعیت:
مراحل پایانی
چالشهای خاص ورزشگاه علی دایی اردبیل
طبق گفته مسئولان استانی، اداره کل ورزش و جوانان اجازه فعالیت به هیئتهای مختلف در این مجموعه ورزشی را نمیتواند صادر کند و باید این پروژه به خط پایان برسد تا اداره کل ورزش و جوانان بتواند به عنوان بهرهبردار در این مجموعه تصمیمگیری کند.
ورزشگاه علی دایی دومین پروژه بعد از راه آهن اردبیل است که بهرهبرداری آن عمری طولانی را سپری کرده است. این ورزشگاه که میتواند گام بلندی در توسعه ورزش استان بردارد و در این زمینه به درآمدزایی برسد در پیچ و خم تاریخ از توسعه و تکمیل باز مانده است.
طرح جامع ورزش ملی: عدالت در تئوری، چالش در عمل
در سال ۱۴۰۰، دولت ایران «طرح جامع ورزش ملی» را با هدف توسعه متوازن و پایدار ورزشی و دسترسی عادلانه به امکانات در سراسر کشور به تصویب رساند. احمد داناییمالی، وزیر وقت ورزش و جوانان، در تشریح این طرح تأکید کرد: «بدون داده و تحلیل دقیق در سطح محلی، دستیابی به ورزش قوی غیرممکن است».
با این حال، به نظر کارشناسان، اجرای این طرح با موانع ساختاری روبرو بوده است:
عدم هماهنگی بین دستگاههای اجرایی
تخصیص نیافتن بودجه کافی (سرانه پایین ورزشی)
اولویتدهی به پروژههای نمایشی
چالشهای مدیریت ورزشگاهها در ایران
فاصله بین سیاست و عمل
سیاستهای کلی بر توسعه ورزش تأکید دارند، اما در عمل، بودجه و مدیریت اجرایی کافی برای نگهداری از پروژهها پس از ساخت تخصیص نمییابد.
💸
کمبود بودجه نگهداری
هزینههای نگهداری، بهرهبرداری و مدیریت یک ورزشگاه معمولاً چندین برابر هزینه ساخت آن است.
📊
فقدان برنامه کسبوکار
بسیاری از ورزشگاهها بدون یک برنامه اقتصادی برای درآمدزایی از طریق رویدادهای ورزشی، کنسرتها، تبلیغات و… ساخته میشوند.
سؤالات متداول
آیا ورزشگاه علی دایی اردبیل کاملاً تعطیل است؟
بر اساس گزارشهای میدانی و اخبار محلی، این ورزشگاه در سالهای اخیر به صورت مستمر فعال نبوده و تنها برای رویدادهای معدود و موقت مورد استفاده قرار گرفته است.
طرح جامع ورزش ملی چه زمانی تصویب شد؟
این طرح در سال ۱۴۰۰ به تصویب رسید.
ظرفیت ورزشگاههای جدید تبریز و زنجان چقدر است؟
هر دو ورزشگاه با ظرفیت ۱۵ هزار نفر در حال احداث هستند.
چرا ورزشگاه علی دایی هنوز فعال نشده است؟
طبق گفته مسئولان، اداره کل ورزش و جوانان اجازه فعالیت به هیئتهای مختلف در این مجموعه را نمیتواند صادر کند و باید پروژه به خط پایان برسد تا به عنوان بهرهبردار تصمیمگیری کند.
آیا اختصاص ۱۰۰ میلیارد تومان کافی است؟
بر اساس گزارشها، درد ورزشگاه علی دایی با جذب اعتبار ۱۰۰ میلیارد تومان درمان نمیشود و این مبلغ صرف موارد ذکر شده مدیرکل میشود و بدون بهرهبرداری پایدار، دوباره مستهلک خواهد شد.
نتیجهگیری: آینده ورزشگاههای ایران در گرو مدیریت پایدار است
وضعیت ورزشگاه علی دایی اردبیل، هشدار جدی برای تمامی پروژههای زیرساختی ورزشی است. در مقابل، پروژههای تبریز و زنجان فرصتی هستند تا با درسگیری از گذشته، مدل مدیریتی پایدار را از ابتدا طراحی و اجرا کنند.
امیدواریم با همت و همکاری مسئولان استان اردبیل این ورزشگاه از حالت اغما درآمده و به چرخه حیات ورزشی برگردد.
اگر «طرح جامع ورزش ملی» بخواهد به اهداف خود برسد، باید:
تضمین بودجه عملیاتی و نگهداری را در دستور کار قرار دهد.
برنامهریزی مشارکتی با بخش خصوصی برای بهرهبرداری از ورزشگاهها انجام شود.
نظارت مستمر بر چرخه عمر پروژهها، از طراحی تا بهرهبرداری، اعمال گردد.
برای ورزشگاه علی دایی: تکمیل پروژه به خط پایان و تعیین بهرهبردار رسمی برای جلوگیری از چرخه بیپایان رکود.
