سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در آیین بزرگداشت روز شیخ صفیالدین اردبیلی و هفته استان اردبیل، با اشاره به جایگاه تاریخی صفویه در شکلگیری ایران معاصر اظهار کرد: پس از حمله مغولان، سرزمین ایران میان سلسلههای مختلف تقسیم شده بود و نام ایران بهتدریج در معرض کمرنگ شدن و فراموشی قرار داشت.
وی افزود: شاه اسماعیل اول در فاصله سالهای ۹۰۵ تا ۹۱۶ هجری قمری توانست سرزمین ایران را از ارس تا خلیج فارس و از شرق تا غرب یکپارچه و منسجم کند و بار دیگر نام ایران را در عرصه تاریخ و جهان پرآوازه سازد.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به جایگاه ایران در متون تاریخی دوره صفوی تصریح کرد: تکرار واژه ایران در کتاب «عالمآرای عباسی» نشاندهنده آن است که این دوره، نقشی تعیینکننده در تثبیت هویت ملی و سیاسی کشور داشته است. به گفته وی، اگر صفویه و شاه اسماعیل اول ظهور نمیکردند، این احتمال وجود داشت که ایران در دو قرن پس از ایلخانان با تجزیه جغرافیایی و ملی روبهرو شود.
صالحی، احیای عناصر هویت ایرانی را از دیگر دستاوردهای مهم صفویه برشمرد و گفت: در این دوره، شاهنامه بهعنوان شناسنامه ملی ایرانیان جایگاهی ویژه یافت و شاه اسماعیل اول با حمایت از تدوین شاهنامه طهماسبی، زمینه شکلگیری یکی از برجستهترین آثار فرهنگی و هنری تاریخ ایران را فراهم کرد.
وی ادامه داد: شاهنامه طهماسبی با صدها نگاره، کتابآرایی نفیس و ویژگیهای کمنظیر هنری، همچنان یکی از ارزشمندترین گنجینههای فرهنگ و هنر ایران به شمار میرود و نشاندهنده اوج توجه به میراث هویتی و ادبی کشور در آن دوره است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی همچنین شکوفایی هنر ایرانی در عصر صفوی را مورد توجه قرار داد و اظهار داشت: هرچند هنر ایران پیشینهای چند هزار ساله دارد، اما بسیاری از مکتبهای بزرگ هنری از جمله مکتبهای نقاشی تبریز و اصفهان در این دوره شکل گرفت و به بالندگی رسید.
صالحی با اشاره به جایگاه صفویه در حوزه علوم و معارف نیز گفت: مکتب فلسفی اصفهان با حضور چهرههایی چون میرداماد، شیخ بهایی، میرفندرسکی و ملاصدرا، عصر صفوی را به یکی از درخشانترین مقاطع تاریخ علمی و فلسفی ایران تبدیل کرد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به نامگذاری روز بزرگداشت شیخ صفیالدین اردبیلی اشاره کرد و افزود: پیشنهاد این نامگذاری با همین نگاه فرهنگی و هویتی در دولت دوازدهم، ابتدا در شورای فرهنگ عمومی و سپس در شورای عالی انقلاب فرهنگی مطرح شد.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پایان با تأکید بر نقش سرنوشتساز صفویه در تاریخ ایران خاطرنشان کرد: اگر صفویه پدید نمیآمد، مشخص نبود ایران امروز چه سرنوشتی پیدا میکرد، اما با شکلگیری این دوره تاریخی، ایران ماند و با وجود همه دسیسههای بدخواهان، همچنان پابرجا خواهد ماند.
