نان، بهعنوان یکی از اساسیترین مواد غذایی در سفره مردم اردبیل، در روزهای اخیر دچار افزایش قیمت قابلتوجهی شده است. این افزایش قیمت، که در ابتدا در نانواییهای آزادپز مانند سنگک محسوس بود، اکنون به سایر انواع نان نیز کشیده شده و وضعیت معیشتی خانوادههای کمدرآمد را به شدت تحتفشار قرار داده است.
یکی از نانوایان اردبیل در مصاحبه با خبرنگار ما گفت: “در چند هفته اخیر قیمت آرد آزادپز از ۱۲ هزار تومان به ۲۱ هزار و ۷۰۰ تومان افزایش یافته است. این تغییرات باعث شده که قیمت نان سنگک در نانواییهای آزادپز به ۲۵ هزار تومان برسد. با این وضعیت، ادامه کار برای ما تقریباً غیرممکن است.”
در سوی دیگر، مردم اردبیل نیز از افزایش قیمتها به شدت گلایه دارند. یکی از شهروندان اردبیلی که به نانوایی رفته بود، اظهار کرد: “نانی که قبلاً با ۵۰۰۰ تومان میخریدیم، حالا به دو برابر رسیده. این وضعیت برای خانوارهای کمدرآمد واقعا مشکلساز است.
رئیس اتحادیه نانوایان سنگکی اردبیل در توضیح علت افزایش قیمتها میگوید: *”نانوایان آزادپز در اردبیل نیز از آرد دولتی استفاده نمیکنند و قیمت آرد آزادپز به دلیل تغییرات ارزی و افزایش هزینههای تولید، افزایش یافته است. بنابراین قیمت نان سنگک و نانهای دیگر در این نانواییها به صورت غیررسمی از طرف اتحادیه تعیین شده است.”*
در ادامه، مصاحبهای با رئیس اتاق اصناف اردبیل داشتیم که در مورد علت تخلف نانوایان توضیح داد: *”در حالیکه قیمت نان یارانهای در اردبیل همچنان ثابت باقی مانده، بسیاری از نانواییها با افزایش قیمتهای غیرمجاز در تلاش برای پوشش هزینههای بالای خود هستند. یکی از مشکلات اصلی، نبود رقابت سالم است که بهطور مستقیم ناشی از نرخگذاریهای دستوری و چندنرخی بودن آرد میشود.”*
در گفتوگوهای متعدد با مردم اردبیل، بسیاری از آنها از پایین آمدن کیفیت نان در کنار افزایش قیمتها شکایت داشتند. یکی از شهروندان اردبیلی در این باره گفت: *”نانهایی که امروز میخریم، نهتنها طعم سابق را ندارند بلکه بعضاً کیفیت خوبی هم ندارند. گرانیها در کنار پایین آمدن کیفیت، واقعاً زندگی را سخت کرده است.”*
در حالیکه نانوایان از شرایط دشوار خود میگویند، مسئولین نیز به نیاز به بازنگری در سیاستهای قیمتگذاری نان تأکید دارند. محمدجواد کرمی، رئیس کارگروه آرد و نان اتاق اصناف ایران در این باره گفت: *”باید از قیمت فعلی نان عبور کنیم و قیمتها را براساس هزینههای واقعی تولید تعیین کنیم. متأسفانه در حال حاضر، قیمتگذاری دستوری موجب بروز تخلفات گسترده در سراسر کشور شده است.”*
وی ادامه داد: *”پیشنهاد میکنم که یارانه نان بهصورت مستقیم به مردم پرداخت شود تا مردم بتوانند نان را با قیمت مناسب خریداری کنند.”*
با توجه به همهجانبه بودن این موضوع و دغدغههای فراوان نانوایان، مردم و مسئولین، به نظر میرسد که در آیندهای نزدیک، دولت باید راهکاری واقعی و پایدار برای قیمتگذاری نان ارائه دهد. نان به عنوان یکی از اساسیترین نیازهای غذایی، نباید به دلیل تصمیمات نادرست اقتصادی، تبدیل به کالای گرانقیمت شود که فشار بیشتری بر اقشار آسیبپذیر جامعه وارد کند.
در نهایت، آنچه مشخص است این است که اگر دولت در این زمینه بازنگری اساسی انجام ندهد، بحرانهای معیشتی و نارضایتی مردم به طور فزایندهای در اردبیل و سایر نقاط کشور گسترش خواهد یافت.
**پیشنهادات اجرایی برای بهبود وضعیت:**
- **بازنگری در سیاستهای یارانهای:** دولت میتواند یارانه نان را بهطور مستقیم به مردم پرداخت کند تا از بروز مشکلات برای نانوایان جلوگیری شود.
- **تعیین قیمتهای واقعی نان:** بر اساس هزینههای واقعی تولید، باید قیمت نان مشخص و به صورت شفاف اعلام شود.
- **حمایت از نانوایان:** بهویژه نانوایان آزادپز، باید از تسهیلات مالی و کمکهای دولتی برای ادامه فعالیت برخوردار شوند.
