گزارش از زهرا رضازاده
استان اردبیل در سالهای اخیر تحرک تازهای در پروژههای راهسازی تجربه کرده است؛ از افتتاح بزرگراههای جدید تا بهبود راههای اصلی، اما مشکلاتی چون تأخیر در تخصیص اعتبار، ریزش کوه و ایمنی پایین همچنان مسیر پیشرفت را دشوار کردهاند. بررسیها نشان میدهد که توسعه شبکه حملونقل جادهای در این استان با وجود پیشرفت محسوس، هنوز با چالشهای متعددی روبهروست و نیازمند عزم جدیتر و هماهنگی میان دستگاههاست.
راههای بینشهری اردبیل، بهدلیل موقعیت جغرافیایی کوهستانی و مرزی، مهمترین شریان ارتباطی مردم برای جابجایی کالا و مسافر محسوب میشوند. ارتقای این مسیرها نه تنها در کاهش هزینه حملونقل و زمان سفر مؤثر است، بلکه میتواند در کاهش تصادفات و توسعه اقتصادی منطقه نقش مستقیم داشته باشد. رشد جمعیت، افزایش سفرهای عبوری و فشار ترافیکی از محورهای همجوار، ضرورت تکمیل بزرگراهها و اصلاح مسیرهای پرتردد را دوچندان کرده است.
در میان پروژههای در دست اجرا، بزرگراه اردبیل – سرچم یکی از مهمترین طرحهای زیرساختی استان است که به گفته مدیرکل راه و شهرسازی اردبیل، تاکنون ۳۵ کیلومتر از آن آماده افتتاح شده است. این پروژه بهعنوان شریان ارتباطی اردبیل با مرکز کشور، نقش حیاتی در تسهیل تردد و اتصال استان به شبکه ترانزیت ملی دارد. از سوی دیگر، پروژه جاده کلور – درام که از محورهای راهبردی جنوب استان به شمار میرود، برای تکمیل خود به حدود ۱۴ هزار و ۸۰۰ میلیارد ریال اعتبار نیاز دارد؛ رقمی که با توجه به محدودیت منابع، تأمین آن با دشواری همراه بوده است.
در محور اردبیل – نیر نیز طی ماههای اخیر بهدلیل ریزش ترانشه، بخشی از مسیر مسدود شده بود اما تلاش نیروهای راهداری برای بازگشایی مسیر ادامه یافت و تردد دوباره برقرار شد. علاوه بر آن، در مناطق جنوبی استان از جمله خلخال، پروژههای متعددی با هدف بهسازی مسیرهای فرعی و روستایی در دست اقدام است که طبق اعلام مسئولان، بیش از ۱۵۰ میلیارد تومان برای اجرای آنها تخصیص یافته است. در محور اردبیل – سرچم نیز که یکی از مسیرهای پرتردد استان محسوب میشود، چند پل دچار آسیبدیدگی شده بود که با اقدام فوری راهداران، کنارگذر موقت احداث و عبور و مرور برقرار شد.
با وجود این اقدامات، کارشناسان حوزه راه و حملونقل معتقدند که جادههای اردبیل همچنان با کاستیهایی مواجهاند. عرض کم بسیاری از مسیرها، نبود استاندارد بزرگراهی در محورهای اصلی، ضعف در خطکشی و علائم راهنمایی، کمبود روشنایی در جادههای بینشهری و وجود نقاط حادثهخیز از جمله چالشهای اصلی به شمار میروند. محور اردبیل – سرچم بهعنوان یکی از مسیرهای حادثهخیز استان شناخته میشود و طی ماههای گذشته چند تصادف منجر به فوت در آن ثبت شده است. افزون بر این، در فصلهای سرد سال، بارش برف و کولاک موجب انسداد موقتی محورهایی چون اسالم – خلخال و سراب – اردبیل میشود و روند ایمنسازی مسیرها را دشوارتر میکند.
نمایندگان مجلس و مسئولان استانی نیز به طور مستمر در حال پیگیری وضعیت این پروژهها هستند. به گفته نماینده اردبیل، نیر، نمین و سرعین، برخی از طرحهای راهسازی از سالها پیش دارای ردیف بودجه بودهاند اما به دلیل کمبود اعتبار به بهرهبرداری کامل نرسیدهاند. مدیرکل راه و شهرسازی استان نیز با اشاره به اعتبارات مصوب سفر ریاستجمهوری اعلام کرده است که با تزریق منابع جدید، امکان ساخت ۱۰۰ کیلومتر بزرگراه در استان فراهم شده و روند اجرای پروژهها شتاب گرفته است.
از سوی دیگر، معاون استاندار اردبیل با ابراز نگرانی از افزایش تلفات جادهای، خواستار همکاری همه دستگاهها برای شناسایی و اصلاح نقاط پرحادثه شده است. در همین حال، اداره کل راهداری و حملونقل جادهای استان از تسطیح و رگلاژ بیش از ۸۶۰۰ کیلومتر از مسیرهای مواصلاتی در نه ماه گذشته خبر داده و اعلام کرده که عملیات بهسازی و لکهگیری در بخشهای مختلف ادامه دارد.
کارشناسان حوزه توسعه معتقدند تکمیل طرحهای راهسازی اردبیل آثار قابلتوجهی در بهبود معیشت مردم و رونق اقتصادی خواهد داشت. بهبود جادهها سبب کاهش هزینههای حملونقل، افزایش سرعت و ایمنی سفر، دسترسی بهتر به مراکز درمانی و آموزشی و همچنین رونق گردشگری در مناطق کوهستانی و ییلاقی میشود.
با این حال، مسیر توسعه راههای استان همچنان نیازمند برنامهریزی دقیقتر و هماهنگی مؤثرتر بین دستگاههاست. پیشنهاد کارشناسان برای تشکیل «ستاد اجرایی ویژه راه استان اردبیل» با حضور دستگاههای اجرایی مرتبط، میتواند به ساماندهی پروژهها و تخصیص هدفمند اعتبارات کمک کند. همچنین، ایمنسازی نقاط پرخطر، نصب گاردریل و روشنایی در مسیرهای حادثهخیز، استفاده از فناوریهای نوین در راهسازی و مصالح مقاوم در برابر یخبندان و فرسایش از جمله ضرورتهایی است که باید در اولویت قرار گیرد.
در نهایت، هرچند روند پروژههای جادهای اردبیل در مسیر پیشرفت قرار دارد و بخشی از طرحها آماده بهرهبرداری است، اما کمبود منابع مالی، شرایط جغرافیایی دشوار و ناهماهنگی میان دستگاهها موجب شده تا این حرکت کندتر از انتظار باشد. آینده حملونقل جادهای استان به تصمیمات امروز مدیران و جدیت در اجرای برنامهها بستگی دارد؛ تصمیماتی که میتواند مسیر پرچالش جادههای اردبیل را به شاهراه توسعه اقتصادی شمالغرب کشور تبدیل کند.
